Alinacak
Konutun Fiyatinin Belirlenmesi
Emlak uzmanlarına göre alınacak evin fiyatı belirlenirken dikkat
edilmesi gereken en önemli kriterler şunlar:
Arsa değeri, yapım maliyeti, kiraya verilmesi halindeki
getirisi, aynı mevkideki konutların satış fiyatları...
Şimdiki fiyatlar yüksek
Türkiye genelinde taşınmazların şu anki
fiyatlarının yöntemlere göre yüksek olduğu, konut satın
alınırken, sosyal altyapı; eczane, hastane, okul gibi etkenler
de göz önüne tutulmasi gerektigi,ile Piyasada bir taşınmazın fiyatı
belirlenirken genelde getiri, karşılaştırma ve maliyet
yöntemlerinin üçünün ortalaması alındigi belirtiliyor. Eğer bu
sonuçlara göre elde edilen verilerin biri düşük veya yüksek
çıkmışsa fiyat dengeleniyor. Fakat bu yöntemlerden eğer
biri kullanılıyorsa bu kez karşılaştırma yöntemi
tercih ediliyor. Yani aynı sokakta veya caddede satılan
gayrimenkullerin aynı nitelikli olanına göre fiyat tespiti
yapılıyor. Eğer aynısı bulunmazsa benzerleri
bulunuyor. Benzerlerinden hareketle fiyat oluşturuluyor. Maliyet yöntemininin
de tek başına sağlıklı olmadığını
vurgulaniyor. (Mesela, maliyeti 90-100 bin dolar bile olmayan villalar 400 bin
dolardan başlayan fiyatlarla satılıyor. Yani maliyetinin 4-5 katı
fiyatlardan söz ediliyor) Değer saptamak için pek çok yöntem kullanılsa
da temelde üç yöntem vardır. Bunlar; karşılaştırma,
gelir ve maliyet yöntemleridir.
DEĞER SAPTAMAK İÇİN UYGULANACAK 3 YÖNTEM
Emlakın
geliri: Gelir getiren taşınmazın
yıllık brüt gelirinden, taşınmazın boş
kalmasından oluşan gelir kaybı ve diğer giderlerin
çıkarılması ile bulunur. İşletme giderleri, emlak
vergisi, sigorta, yönetim, bakım-onarım, danışmanlık,
reklam-ilan gibi giderlerden oluşur. Bu giderler çıktıktan sonra
kalan gelirin süresine göre taşınmazın fiyatı belirlenir.
Fakat bir taşınmazın fiyatının kaç yıllık
kira getirisine göre belirleneceğini söylemek zordur. Burada alınacak
konutun bulunduğu bölgenin şartlarını belirlemek, dar
bölgeye indirerek, belirlenen ortalamaya göre kiranın getirisine bakmak
gerekir.(Mesela Beşiktaş'ta konut fiyatı için net bir şey
söylemek yerine, Beşiktaş'ı kendi içerisinde, Fulya, Serencebey,
Yıldız veya Barbaros diye bölgelere ayırmalı)
Karşılaştırma
yöntemi: Bu yöntemin kullanılabilmesinin ön koşulu emlak için
güvenli sürüm değerinin var olması gerekir. Ayrıca
değerleri karşılaştırma için seçilen
taşınmazların niteliklerinin değeri saptanacak
taşınmazla aynı olması zorunlu. Değerleri
karşılaştırmak için seçilen taşınmazların
değeri saptanan taşınmaza göre farklı nitelikleri varsa, bu
farklılıklar parasal olarak fiyata yansıtılmalı.
Maliyet yöntemi: Genellikle otel,
fabrika, sanayi sitesi, iş hanı veya geniş bahçeli ev gibi
üzerinde yapı bulunan ve kira gelirleri bilinmeyen yapılı
taşınmazların değerlenmesinde kullanılabilir. Bu
yöntemde arsa ve üzerindeki yapıların değeri ayrı ayrı
hesaplanır. Daha sonra bunlar toplanarak, taşınmazın
değeri bulunur.
Satın
alırken kendiniz de değerleme yapabilirsiniz
Emlak uzmanları, konut fiyatı ile
ilgili değerleme yaparken, ayrı ayrı kriteri
birleştiriyorlar. Böylece daha gerçekçi fiyatlar bulunuyor. Büyük
yatırım ifade eden alımlarda değerlemeyi uzmanlara
yaptırmak en doğrusu. Ancak bunun için parası olmayan daha küçük
ölçekli alımlarda, alıcı, aşağıda listesini
verdiğimiz kriterlere göre kendisi de bir araştırma yaparak yaklaşık
sonuçlar bulabilir. Bu kriter
şöyle:
1- İnşaat kalitesi:
Demirden çimentoya, sıvadan işçiliğe kadar bütün unsurlar
inşaatın kalitesini oluşturur. Bunlar fiyata etki eder..
2- Arsa alanı: Konuta
düşen arsa payı önemli. Bu pay arttıkça fiyat da artar.
3- İnşaat alanı:
Binanın oturum alanının arsaya oranı küçüldükçe konut
değerlenir.
4- Toplam kullanım alanı:
Konutun kullanım alanı arttıkça fiyat artar.
5- Net alan: Oda, salon, koridor ve
balkonun toplam alanı. Net alanın fazla değeri artırır.
6- Sosyal tehsisler: Spor
alanları ve toplantı salonları. Sosyal tesisler konuta
değer katar.
7- Yeşil alan: Konutun
değerini yükseltir. Çevre düzenlemesi her zaman fiyatı
artırıyor.
8- Mevkii: Binanın
bulunduğu semt ve ilçe.
9- Deniz manzarası: Deniz gören
konutlar her zaman daha pahalıdır.
10- Doğa manzarası: Doğa manzarası konutların
fiyatını yükseltir.
11- Güvenlik sistemi: Binada
güvenlik sistemi varsa, bu fiyatı olumlu yönde etkiler.
12- Spor kompleksi: Spor
yapılabilecek kapalı salon ve sağlık merkezinin
bulunması konutun fiyatını yükseltir.
13- Kapıcı dairesi: Binada
kapıcı dairesi, villada müştemilat bölümü değerini
artırır.
14- Asansör: Asansörlü binalardaki
konutlar, her zaman için daha kıymetlidir.
15- Hidrofor ve su deposu: Konutta
su deposunun ve hidrofor sisteminin bulunması konutun değerini
artırır.
16- Açık otopark: Binadaki
açık otopark alanı konuta değer katar.
17- Kapalı otopark: Konutun
kapalı otoparka sahip olması fiyatı açısından olumlu
avantajdır.
18- Havuz: Binanın yüzme
havuzunun olup olmaması fiyat üzerindeki etkilidir. Yüzme havuzlu site ve
apartmanlarda konutlar daha pahalıdır.
19- Özel dekorasyon: Konutta
dekorasyon ve dekorasyonun kalitesi fiyatı yükselten etkenler
arasındadır.
20- Şömine ve barbekü: Konutta
şömine ve barbekü bulunması, konutun fiyatını yükseltir.
Şömine ve barbekülü villa ve daireler, bu özelliğe sahip olmayan
konutlara göre her zaman daha kıymetli olur.
21- Balkon: Konutlarda aranan
özelliklerdendir. Genişliği ve birden fazla olması
fiyatını etkiler.
22- Oda sayısı: Konutun
fiyatını etkileyen bir diğer önemli faktör de oda
sayısı. Oda sayısı ve odaların
kullanılışlı olması fiyatı artırır.
23- Ulaşım: Konuta
ulaşımın kolay ya da zor olması fiyata etki eder.
24- Prim getiri potansiyeli: Konutun
orta ve uzun vadede prim yapabilecek noktalarda olması fiyatına
olumlu yönde etki yapar.
25- Semt özelliği: Konutun
bulunduğu semt fiyatlandırma açısından çok önemlidir.
İyi ve seçkin muhitlerde, konutların fiyatı her zaman için daha
yüksek olur.
26- Zemin durumu: Konutun
yapıldığı alanın zeminin
sağlamlığı fiyatı etkiler. Zemini sağlam konutlar
daha pahalı olur.
27- Alışveriş
merkezlerine yakınlığı: Konutun alışveriş
merkezlerine ve çarşıya yakınlığı önemlidir.
Fiyatını yükseltir.
28- Isınma ve güneş alma
durumu: Binanın ısıtılmasında kullanılan yöntem
fiyata etki eder. En pahalısı A tipi binalarda kullanılan
fancoil sistemi. Bundan sonra sırasıyla kat kaloriferi, merkezi
kalorifer , doğalgaz soba ve normal sobayla ısıtılan
konutlar geliyor. Konutun güneş alıp almaması, alıyorsa
günde kaç saat aldığı önemlidir. Ayrıca konutta güneş
almayan odaların bulunması konutun fiyatını düşürür.
29- Katı: Konutun
bulunduğu kat fiyat açısından önemlidir. Bodrum, giriş ve
en üst katlardaki konutların değeri her zaman düşük olur.
30- Tapu durumu: Konutun tapusunun
ortak veya müstakil olması fiyat üzerinde etkilidir. Müstakil tapulu evler
her zaman için ortak tapulu evlere göre avantajlıdır.
31- Aidat: Merkezi ısıtma
ve güvenlik gibi etkenler aidatları yükseltir. Alınan hizmetlere göre
aidatların düşük olması konutun bulunduğu apartmanın
ve sitenin değerini artırır. Alınan hizmete göre
aidatın yüksek olması konut açısından dezavantajdır.
32- Malzeme kalitesi: Kapı,
pencerede, elektrik ve su tesisatında kullanılan malzemenin belli
markaların ürünleri olması konutun fiyatını artırır.
İthal markalar (Çin hariç) yerli markalara oranla daha değerlidir.
33- Yapım yılı:
Binanın yapıldığı yıl. Binanın
kullanıldığı süre uzadıkça konut fiyatları
düşer. (Türkiye'de 1999'dan sonra yapılan binalar, deprem
yönetmeliğine göre yapıldığı için, fiyatı çok
yüksek olur.)
34- Bina özelliği: Binanın
apartman veya bağımsız ev olması fiyat üzerinde etkilidir.
Apartmanlarda arsa payı az olduğu için fiyat düşük olur. Villa
da ise arsa alanına göre inşaat alanının yoğun
olması fiyatı yükseltir.
35- Kira geliri ve satış
kabiliyeti etkileri: Konutun kiraya verildiğindeki getirisinin yüksek
olması fiyatını artırır. Ayrıca satılmak
istendiğinde hemen satılabilmesi de konutun fiyatı üzerinde
olumlu etkiye sahiptir.
www.evbazar.com